Iritzia 2008-04-30 21:45

Iruzurrik ez! Urratsez urrats, Euskal Herri euskalduna eraiki!

Erabiltzailearen aurpegia Ukberri Pasa zen apirilaren 24an, ostegunarekin, Nafarroa Garaiko Euskararen Legea aldatzeko eztabaida hasi zuten foru parlamentuan. 1986tik ukitu gabe izandako legea erreformatzera etorri ziren honela. Ezbaian zegoena, 22 urtez indarrean egondako eremuen banaketa izan zen. Hartutako erabakiekin, euskara hirutan zatitzen duen politikarekin jarraituz, eremu mistora bost herri gehiago batzea ebatzi zuten. Bozka ematean, PSN, NEB eta NaBai izan ziren honen aldeko bozka eman zutenak. EHEtik gogor salatu nahi ditugu euskararen zatiketa eta bazterketa aurrera daroaten politika eta interesak. Zentzu horretan, euskara bigarren postuan mantentzearen alde egiten dutenen jarrera gaitzesten dugu. Oker dabiltza, euskararen lurraldea eta euskara bera bakarra izanik, honen banaketa eragin eta eremuka eskubide batzuk onartu eta beste batzuk deusezten dituztenak; horiek ez dute gure hizkuntza nazionalaren alde egiteko inolako asmorik azaltzen, are eta gehiago, neurri murriztaileak eta sakabanatzaileak bultzatzen dituztenei men egin eta beraien aurrean makurtzen dira, euskararen etorkizuna zalantzan jarriz. Argazkian, "Getxon ere eskolak euskaldundu behar du" lelopean hainbat lagun elkartu ziren udaletxe aurrean, hilaren 24ko osoko bilkura hasi baino ordu erdi lehenago.
  Iritzia 2008-04-25 12:45

Gazteok Bat Irabaziko Dugu!

Erabiltzailearen aurpegia Ukberri Itzubaltzeta / Romon sortu berri den plataforma, salaketak egiten hasi da Artatza-Romo institutuan irakaskuntza dekretuaren kontra. Euskal Herriko gazteria alde guztietatik erasoak jasaten ari da eta Itzubaltzeta / Romon ez da bestelakorik gertatzen. Euskal Herriko gazteriak sufritzen dituen erasoei aurre egiteko, Itzubaltzeta / Romon plataforma bat eratu dugu, Gazteok Bat Irabaziko Dugu! lelopean. Beste behin ere, gazteria errepresioaren jomugan jarri da. Oraingoan Artatza-Romoko institutuaren zuzendaritza izan da ikasleon kontrako erasoa egin duena. Euskal Autonomi Erkidegoan irakaskuntzako dekretu berria jarriko da martxan. Artatza-Romo institutuko zuzendaritzak dekretua ikasleon eskubide eta betebeharren moduan saltzen duen arren, zigorretan oinarritutako dekretua baino ez da eta horren erakusgarri dira azken hilabeteetan ikasleok jasandako erasoak (espedienteak irekitzeko mehatxuak, greba eskubidearen urraketa, eta abar). Argazkian, pasa den apirilaren 12an aurkeztu zen Gazteok Bat Irabaziko Dugu! ekimena.
  Iritzia 2008-04-23 23:50

Gure ama hizkuntza

Erabiltzailearen aurpegia Ukberri UNESCOk dioenaren arabera, pertsona guztiek dute ikasketak ama hizkuntzan egiteko eskubidea. Esan horri eutsiz adierazten du bere ezinegona “plataforma por la libertad de eleccion linguistica” delako elkarteak. Ezinegona eta sumindura omen dute, antza ikasketak euskaraz egitean euren ama hizkuntzari muzin egiten zaiolako, gaztelerari hain zuzen ere. Idazki honetan ama hizkuntzaz hitz egin gura nuke. Izan ere, orain dela milaka urtetatik euskaldunok euskara izan dugu ama hizkuntza, eta milaka urtetan euskaldunok euskara erabili dugu geure harremanetarako, geure jolasetarako, geure emozioak adierazteko... Bitartean geure herria hain leku estrategikoan kokatuta egonik, urteotan hainbat herri eta tribu pasatu eta pausatu dira eta bakoitzak bere eragina izan du gugan, batzuetan aberasgarria besteetan kaltegarria. Kaltegarria, bai, ezen kanpotik etorritako hainbatek gure kulturaren asimilazio prozesuari ekin baitio era bortitz eta narrasean. Eta horiek ez dira “aspaldiko kontuak”, oraindik ere gure kultura eta hizkuntza zapaltzeko metodo horiek berton gogoan baititugu: euskaraz hitz egiten debekatzea, eskoletan euskararen erabilera zigortzea, euskaraz baino ez zekiten horiek artaburu atzeratutzat hartzea… Argazkian, biharko udal batzarrera begira, Getxo udalerriko Euskal Herrian Euskarazek (Gu EHE) zabaldutako kartela.
  Iritzia 2008-04-18 20:11

Iñigo Fernandez de Martikorena: "eskubide urraketez (gehiago) betetzen ari da Euskal Herria"

Erabiltzailearen aurpegia Ukberri Txiroek, emakumeek, euskaldunek, homosexualek, euskalduntzen ez duten hezkuntz ereduen ikasleek, ezgaitasun fisiko edota psikikoak dituztenek eta baztertutako beste sektore guztiek pairatzen dituzten eskubide urraketez gain, azken asteotan inoiz baino ageriago geratzen ari da "euskal gatazka" deritzotenari lotutako eskubideen urraketak gero eta jende gehiagorengana heltzen direla. Gaur goizean, eta aurreko hilabeteetan dozenaka lagun eraman dituztela, 13 gazte atxilotu ditu Espainiako Poliziak Oiartzunen, Oreretan eta Arrasaten, haietako hamarri kale indarkeria eragitea egotzita eta beste hiruri berriz Poliziari aurre egitea leporatuta. Itzubaltzeta / Romoko Segik "muntaia polizial-judiziala" salatu egin du, gogoratuz atxilotuei orain arte Segiko kideak izatea baino ez dietela egotzi. Gainera, aurreko sarekadetan nabarmenak izan dira torturaren lekukotasunak eta baita aztarnak ere. Atzo, berriz, amorrua PSE-EEk dituen herriko etxeetara eta ertzain-etxeetara heldu zen, Bilboko Abusu auzoko PSE-EEren egoitzan ustez ETAk jarritako lehergailua dela medio, zeinak zazpi ertzain zauritu zituen eta dagoeneko dozenaka "arbuio eta gaitzespen" adierazpenak eragin dituena. Konponbideak jarri ezean gaurko zein atzoko egoerak maiz errepikatzeko arriskua dagoela jakiteko ez da oso azkarra izan behar. Argazkian, gaurko atxiloketak salatzen dituen kartel bat, Algortan.
  Iritzia 2008-04-11 15:21

Alaitz, Eider eta Pello Ruiz de Agirre Larreategi: "maite zaitugu, Jabi!"

Erabiltzailearen aurpegia Ukberri Amorruz hartu genuen, Jabi, zure gaixotasunaren berri. Madarikatzen dugu heriotza ate-joka bat-batean etortzen denean. Baina borrokalaria izan zara, borrokalari handia, eta duintasunez eutsi diezu enbataren azken erauntsiei, tinko, heriotzari aurrez aurre begiratuz, azkeneko hatsa lehenago eman izan bazenu bezala. Gaixotasunak astiro itzali zaitu, zuk maite zenituenak banan-banan agurtu zenituen bitartean, zure erara, bizitzako azken momentuak zurekin konpartitzeko aukera eskainiz. Heriotzak gure albotik eraman zaitu, itsasoaren muturrera, eguzkia udako ilunabarretan ezkutatzen den lekura, gu iritsiko ez garen tokira. Eta gogorra da agur esatea, gero arte batez ordezkaezin bihurtzen denean; gero arte batekin agurtuko gara beraz, negarra begietan, baina harro. Zure hutsuneak eragindako malkoek orria bustiko dute, baina egon zaitez lasai, bihotzean ditugu idatziak maitasunez beteriko lerroak, malkoen gaziak ezabatu ezin dituen tokian.
  Iritzia 2008-04-07 16:48

Gotzon Egia, Mikel Iturbe eta Arkaitz Zubiaga: "Euskarazko Wikipediak 25.000 artikulu"

Erabiltzailearen aurpegia Ukberri Euskarazko Wikipediak, sarean den euskal entziklopedia aske handienak, 25.000 artikuluen muga gainditu du. Wikipedia entziklopedia eleanitza da, eduki askeduna eta doanekoa, edonork eraiki eta ekarpenak egiteko aukera ematen duena. Entziklopedia tradizionaletan ez bezala, Wikipediak bere komunitatearen ahaleginean uzten du artikuluak sortzea, gainbegiratzea edota zuzentzea. Komunitate horren partaideei wikilari edota lankide deritze. Ez dago artikuluak berrikusten dituen lantalde profesionalik, wikilarien eskuetan geratzen da dena. Ez dago agintzen duen inor, erabakiak wikilari guztien arteko bozketa bidez ematen baitira, ahal den adostasun handiena bilatuta betiere. Proiektu asko sortu izan dira historian zehar Euskal Herrian auzolanaren bidez. Ez dugu inolako dirurik edo ondasun materialik jasotzen eginiko lanagatik. Hala ere, ikasten den guztia, gisa honetako proiektu baten partaide izatea edota Argia Sarien bitartez izandako aitorpena, hori dena ordainezina da.
  Iritzia 2008-04-04 14:46

Fredi Paya: "Zitarrosa"

Erabiltzailearen aurpegia Ukberri Ez nuen espero Montevideoko antzoki nagusia goraino beteta ikusterik bertsolariei entzuteko. Baina hala izan zen, Brasil, Uruguai eta Argentinako payadoreen laguntzarekin. Lau biztanletik batek euskal arbasoak dituen errepublikako hiriburuan. Euskal Herriko inprobisazio moldea eta ariketa motak azaldu genituen pasartean, izugarria zen bertsotik bertsora sentitzen zen isiltasun eta tentsioa. Entzuleak, hizkuntza ezagutu ez arren, nahiz eta baziren zenbait salbuespen, inprobisazioaren mekanika ulertu eta zailtasunak bere egin zituen. Itzulpenen ostean txalo zaparradak. Inprobisazio hegoamerikar lirikoagoaren aurrean gure estetika narratiboak komunikazio izugarria lortzen zuen jendearengan. Argazkia: Koska irratia.
  Iritzia 2008-03-30 19:04

Algortako Gazte Asanblada: "gerra deklaratzen diegu"

Erabiltzailearen aurpegia Ukberri Aurrera jarraitu behar dugu! Gure eskuetan daukagu etorkizuna! Gaur egungo sistema honek iluntasun eta diruaren esklaboak izatera kondenatzen gaitu. Gazteok erabiltzen gaituzte motor kapitalista hau elikatzeko, beti ere, beraien negozio zikinen mesedetara. Komunikabideen manipulazio bortitza jasotzen dugu, lan baldintza txarrak eta prekarietatea areagotu besterik ez dira egiten ari, eta babes ofizialeko etxeak eraikiz isilarazi nahi gaituzte gazteok! Gure Amalurrak, bere zainetan ari da sufritzen gizarte honen arduragabekeri gordina, eta hori ordainduko dutenak gu gara: gazteok! Diseinatzen duten gizarte eredu honek, orain arte, mendeetan zehar herriak ereindako bizi-harreman eta ohitura zaharrekin apurtu nahi du. Guk argi daukagu, ez dugula haien menpe bizi nahi, sistema honi uko egiten diogula, sistema hau suntsituko dugula, beste errealitate bat merezi dugulako, bai guk eta baita ondorengoek ere.
  Iritzia 2008-03-28 22:14

Gorka Azkarate: "Euskadiko administrazioarekin gaztelaniaz"

Erabiltzailearen aurpegia Ukberri Aurreko batean administrazioarekin hitz egiteko beharra izan nuen. Telefonoz. Telefonoaren beste aldean lehenengo hitza, gaztelaniaz. Nik euskaraz galdetu nuen aurrekoan nire gaia eraman zuen mutilari buruz (bide batez euskaldun batekin hitz egitea ari nintzen eskatzen): "Lo siento. Ya no trabaja aqui". Ni saiatu nintzen nire problema euskaraz azaltzen eta telefonoaren beste aldekoak ulertu ulertzen zidan, baina gaztelaniaz erantzuten zidan. Ez nengoen koplatarako eta ni ari nintzen deia ordaintzen patrikako nire telefono batetik lan kontua bazen ere. Azaldu nionean nire problema zein zen, ulertu ulertu zidan. Arazoa, jakina, ez omen zegoen administrazioaren aldean. Nire ordenagailua gaizki omen zebilen. Argazkian, erabiltzaileari arreta gaztelaniaz egiteaz gain, administrazioek eta sektore pribatuek hamaika era asmatu dute euskaldunei iseka egiteko. Euzkal Errian Euzkaras gunean dozenaka adibide daude ikusgai eta bilduma osa daiteke / Imamon.
  Iritzia 2008-03-28 13:06

Imanol Landa: "Nafarroatik Lapurdira. Zazpiak bat aniztasunean"

Erabiltzailearen aurpegia Ukberri Globalizazioaren aro honetan mundua txikitu egin dela esaten badugu, zer esango dugu orduan gure Euskadiz hitz egiten dugunean. Aurreko asteko ostiral goizean Nafarroan nengoen, Lizarraren inguruan hain zuzen, eta familiarekin bertan egun pare bat pasa ondoren arratsaldean etxera bueltatu ginen. Larunbata goizean, aldiz, Iparraldera abiatu nintzen, Uztaritzen Udalbiltzaren kideekin urte honetako Aberri Egunaren adierazpena plazaratzeko. Euskadiren alde batetik bestera ordu batzutan mugitzea erreza da, beraz, gaur egunean autoz joanda. Lurralde txikiaz osatutako nazioa gara dudarik gabe, baina txikia izan arren handiak gara aniztasunean. Kilometro gutxitan, paisaia guztiz aldatu egiten da, baina ez bakarrik paisaia, euskalki ezberdinen musikaz gozatu dezakegu, hizkuntz ezberdinen munduekin aberastu gaitezke eta zer esango dugu dantzaz, gastronomiaz edo musikaz hitz egiten badugu adibidez. Argazkian, Imanol Landa eta hainbat hautetsi Lapurtarren Biltzarrak ospatzen ziren tokian.
  Iritzia 2008-03-28 09:01

Fredi Paya: "matez mate"

Erabiltzailearen aurpegia Ukberri Pampak itsaso berdea dirudi. Begiak ortzemugan galtzen dira, "boliche"-etako milonga gauak baino luzeagoak diren belardietan. Euskal jatorriko jendearekin egiten dugu estropezu behin eta berriz, abizen errezitaldiak dira bertako euskaldunek garatutako literatur generoetako bat. Eta ni birritan arrotz sentitzen naiz, ez euskal abizen ez argentinar azenturik. Bertsotan, dezimetan edo soinua astintzen hasi arte. Ondorioa definitiboa da: ez dago aberririk kulturaz harago. Eta mezu hori izan zen Chascomuseko antzoki kolonial ederrean Argentina, Euskal Herri eta Brasilgo bat-bateko bertsoekin ospatu genuen Aberri Egunaren muina. Argazkia: Koska irratia.
  Iritzia 2008-03-23 21:40

Jose Elorrieta eta Laura Mintegi: "'Egunkaria', elkartasuna"

Erabiltzailearen aurpegia Ukberri Nahikoa dugu jada. Kontu bakoitzari bere denbora dagokio, eta hainbat gai ezin dira nahastu; arriskutsua izan daiteke, zeharo, erantzun ustekabekoak bezain kaltegarriak ekartzeraino. Ezin ulertuzkoa da Egunkaria auzia dela-eta hedabideetan sortu den eztabaida; paradoxa bada ere, ustez hura bidegabekeriatzat daukatenek eragindakoa. Hain zuzen ere, eztabaida horrek ez duelako inolako zerikusirik auziaren inguruan benetan dagoen elkartasunezko bat etortzearekin, bai neurri batean edo bestean bere garaian komunikabidearekin ados ez zeudenen aldetik, bai eta harekin ados zeudenen aldetik. Izan ere, baldin eta EAEko Administrazioko goi kargudun batek ez balu lehen batean hitza hartu, orain ez ginatekeen honetaz eztabaidatzen ere arituko. Zorionez, Eusko Jaurlaritzak aldez aurretik berretsia zuen jendaurrean Egunkaria auziarekiko bere jarrera –dagoeneko ezagunak diren adierazpenetan eta aipaturiko goi kargudun horrek baliatu ez bezalakoetan–; eta, guk dakigula, goi kargudun hori kide duen alderdiaren beraren irizpideari dagokio. Argazkian, pasa den otsailaren 20an Andoainen egindako elkarretaratzea / Egunkariaren Aldeko Elkartea.
  Iritzia 2008-03-19 22:00

Metro Bilbaoko LAB: "Metro Bilbao = espainiarra?"

Erabiltzailearen aurpegia Ukberri Pasa den ostegunean Metro Bilbaok beste sari bat jaso zuen Madrilen. Kasu honetan Espainiako ordezkari bezala aurkeztu zuen bere burua ingurumenari buruzko sari baterako. Gure gerentea poz-pozik agertu zen Espainiako printze-printzesa, ministro eta enpresarien artean saria jasotzen. Baina hori ez da txarrena, atxikitzen dugun argazkia penagarria da bai, baina Metro Bilbaotik bidalitako prentsa oharra (pdf)... "itzela" (horiz azpimarratuta doana guk jarri dugu). Dena dela, ez pentsatu egun bateko kontua, akats txikia edo bete beharreko konpromiso hutsa soilik denik... Metro Bilbaoren webgunean argi eta garbi aipatzen dute espainiarrak direla (jpg). Metroko langileak euskaldunak izango gara agian, baina metroko zuzendaritza, antza, guztiz espainiarra da. Metro Bilbaoko LABek igandean bere bitakoran argitaratutako artikulua.
  Iritzia 2008-03-19 19:42

Marcelo Alvarez: "Frankismoak bizirik dirau"

Erabiltzailearen aurpegia Ukberri Urriaren 31n, Memoria Historikoaren Legea onartu zuten Espainiako Kongresuan. Frankismoaren biktimen talde eta elkarte ia guztiek, gurea barne, kritikak egin dizkiote, zorrotzago edo leunago, lege horren eta bere edukiaren filosofiari. Guk, behintzat, eduki jakin batzuk hartu ditugu kontuan kritikak egiteko; nabarmenena, ez direla legez indargabetu Francoren erregimenak ezarririko zigor guztiak: heriotza zigorrak, kartzela zigorrak, lan bortxatuak, erbestea... ez eta "zigor ekonomikoak" ere, "zapalkuntza ekonomikoa" bere barnean hartzen zuen zapalkuntza estrategia basati baten arabera ezarriak. Argazkian, Ahaztuak 1936-1977 elkarteko bozeramaile Marcelo Alvarez berangoztarra.
  Iritzia 2008-03-14 18:48

Paul Bilbao: "martxoak 15, berriz ere"

Erabiltzailearen aurpegia Ukberri 2008ko martxoaren 15a heltzear dago, eta berriz ere, Mundu Mailako Kontsumitzaileen egunean euskaldunok tokirik gabe gaude. Beste urte batez kontsumitzaile euskaldunon hizkuntza-eskubideen babeserako mekanismo eraginkorrik ez da jarri abian. Ondorioz, hemendik aste batzuetara, 2007 urteko diagnosia argitaratzen dugunean, kontsumitzaile euskaldunok babesgabe jarraitzen dugula esan beharko dugu. Hala ere, Behatokiaren diagnosiak erakutsiko digu kontsumitzaile euskaldunek gero eta kontzientzia handiagoa agertzen dutela haien eskubideen alde egitean, haien eskaerek administrazioetatik erantzun positiborik izan ez arren. Argazkian, Paul Bilbao Hizkuntz Eskubideen Behatokiko zuzendaria.